مرور عملکرد معاونت فرهنگی این نهاد نشان میدهد؛
از توسعه ساختارهای نوین فرهنگی در جهاددانشگاهی تا اجرای طرحهای ملی برای تقویت سرمایه اجتماعی / دریافت بیش از ۵ هزار اثر در پویش «جنگ رمضان»
جهاددانشگاهی؛ اقتدار علمی در افق مقاومت
به گزارش روابطعمومی جهاددانشگاهی، همزمان با فرارسیدن ۱۶ مردادماه، چهلوششمین سالگرد تشکیل جهاددانشگاهی، بررسی عملکرد معاونت فرهنگی این نهاد در سال گذشته نشان میدهد که این معاونت با اجرای مجموعهای از طرحها و برنامههای راهبردی در حوزههای ساختارسازی فرهنگی، مطالعات سیاستی، توانمندسازی سرمایه انسانی، توسعه فعالیتهای دانشجویی و ایجاد زیرساختهای نوین رسانهای، رویکردی تحولمحور را برای پاسخگویی به نیازهای فرهنگی و اجتماعی کشور دنبال کرده است.
راهاندازی و احیای ساختارهای نوین فرهنگی برای تقویت سرمایه اجتماعی و نقشآفرینی دانشجویان
معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی در سال گذشته با هدف پاسخگویی به نیازهای نوظهور فرهنگی، اجتماعی و دانشجویی، توسعه فعالیتهای راهبردی و تقویت نقش دانشجویان در عرصههای فرهنگی، رسانهای و اجتماعی، اقدام به راهاندازی و احیای مجموعهای از ساختارهای تخصصی جدید کرد.
در این راستا، اندیشکده تحکیم انسجام اجتماعی با هدف پایش وضعیت انسجام اجتماعی، ارتقای سرمایه اجتماعی، تحلیل تهدیدهای نوظهور بهویژه در فضای مجازی، ارائه راهکارهای کاهش تعارضات اجتماعی و تقویت گفتوگو و مشارکت اجتماعی راهاندازی شد.
همچنین سازمان توسعه نوآوریهای دانشجویان ایران (ایسیدو) با مأموریت شناسایی و پرورش استعدادهای خلاق دانشجویان، حمایت از ایدهها و نوآوریهای علمی و فناورانه و ایجاد ارتباط میان دانشجویان، مراکز علمی، دستگاههای اجرایی و بخش خصوصی احیا و فعال شد.
در حوزه رسانه و فضای مجازی نیز سازمان فضای مجازی و رسانه تصویری دانشجویان ایران با هدف توسعه تولیدات رسانهای دانشجویان و دانشگاهیان، جریانسازی فرهنگی و رسانهای، استعدادیابی و توانمندسازی فعالان این حوزه و ارتقای سواد رسانهای راهاندازی شد.
از دیگر اقدامات این حوزه، تأسیس مرکز اسناد و مدارک جهاددانشگاهی با هدف ساماندهی و حفظ اسناد و مستندات این نهاد، تهیه زیرساختهای قانونی و راهاندازی سامانه مربوط بود.
همچنین با هدف تبیین و ترویج اندیشههای امام خمینی(ره)، مبانی انقلاب اسلامی و تقویت هویت دینی، ملی و انقلابی دانشجویان، مرکز فرهنگی ـ دانشجویی امام و انقلاب اسلامی احیا و راهاندازی شد. این مرکز با رویکرد گفتوگو، اندیشهورزی و تحلیل مسائل فرهنگی و اجتماعی، زمینه نقشآفرینی بیشتر دانشجویان در عرصههای فکری و فرهنگی را دنبال میکند.
در حوزه گردشگری دانشجویی نیز مرکز گردشگری علمی ـ فرهنگی دانشجویان ایران با مأموریت توسعه گردشگری علمی، فرهنگی و هویتی، تقویت یادگیری تجربهمحور، معرفی ظرفیتهای علمی، فناوری و تمدنی کشور و ایجاد شبکه ملی فعالان گردشگری دانشجویی احیا و فعال شد.
گفتنی است راهاندازی این ساختارهای جدید فرهنگی، بخشی از رویکرد معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی برای پاسخ به نیازهای نسل جدید دانشجویان، توسعه سرمایه فرهنگی و اجتماعی و تقویت نقش دانشگاهیان در تحولات فرهنگی و اجتماعی کشور است.
توسعه مطالعات راهبردی فرهنگی با همکاری دستگاههای ملی و سیاستگذار
معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی با بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و پژوهشی این نهاد و با هدف پشتیبانی از سیاستگذاری فرهنگی، ارتقای حکمرانی فرهنگی و ارائه راهکارهای مبتنی بر پژوهش، اجرای مجموعهای از طرحهای مطالعاتی و برنامههای علمی مشترک با دستگاههای ملی را در دستور کار قرار داد.
در این راستا، طرح مطالعاتی توسعه چارچوب هوشمند مستندسازی و تحلیل درسآموختهها در مدیریت بحرانهای دانشگاهی با سفارش دبیرخانه شورای اسلامی شدن دانشگاهها و اجرای پژوهشکده فرهنگ، هنر و معماری انجام شد. این طرح با هدف گذار از مدیریت بحران واکنشی به مدیریت فعال و پیشگیرانه، بر ثبت و بهرهگیری از تجربیات گذشته برای افزایش آمادگی دانشگاهها در مواجهه با بحرانهای آینده تمرکز دارد.
همچنین طرح مطالعاتی بازاندیشی در فرهنگ دانشگاهی ایران: سیاستها و فرآیندها با سفارش معاونت فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اجرا شد. این طرح با بررسی ابعاد تاریخی، نهادی و فرهنگی دانشگاههای ایران، به دنبال ارائه چارچوبی برای شناخت متنوع دانشگاهها و استخراج دلالتهای سیاستی برای نظام آموزش عالی کشور است.
در حوزه فرهنگ عمومی نیز معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی با همکاری واحدهای سازمانی، نشستهای تخصصی با محوریت خانواده و فرهنگ عمومی را به مناسبت چهلمین سال فعالیت شورای فرهنگ عمومی برگزار کرد. همچنین در همکاری با دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی، برنامه راهبردی ارتقای فرهنگ شهروندی با هدف تقویت مسئولیتپذیری اجتماعی، مشارکت مردمی، قانونمداری، هویت ملی و افزایش اعتماد عمومی تدوین شد.
از دیگر اقدامات این حوزه، تهیه و تدوین طرح منظرسازی مسیر تمدنی حرکت امام رضا(ع) از نیشابور تا مشهد بود که با رویکرد بازشناسی و بازآفرینی ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی و آیینی این مسیر، توسعه گردشگری فرهنگی و دینی، تقویت هویت تمدنی و توانمندسازی جوامع محلی را دنبال میکند.
گفتنی است اجرای این طرحهای مطالعاتی و علمی، بخشی از رویکرد معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی برای تبدیل ظرفیتهای پژوهشی به راهکارهای سیاستی، تقویت تعاملات بیندستگاهی و ایفای نقش مؤثر در حل مسائل فرهنگی و اجتماعی کشور است.
گسترش مطالعات فرهنگی و توسعه برنامههای توانمندسازی در جهاددانشگاهی
این معاونت با هدف ارتقای اثربخشی فعالیتهای فرهنگی، تقویت سرمایه انسانی، توسعه گفتمان علمی در حوزه فرهنگ و تدوین الگوهای نوین مدیریتی، اجرای مجموعهای از طرحهای مطالعاتی، آموزشی و راهبردی را در دستور کار قرار داد.
در این راستا، طرح مطالعاتی بررسی میزان اثربخشی مسابقات ملی مناظره دانشجویان با هدف ارزیابی دستاوردهای این رویداد در توسعه فرهنگ گفتوگو، تقویت تفکر نقاد و خلاق و ارتقای مهارتهای ارتباطی دانشجویان اجرا شد.
همچنین با محوریت اندیشکده تحکیم انسجام اجتماعی، مجموعه نشستهای علمی ـ تخصصی با موضوع انسجام و سرمایه اجتماعی با مشارکت واحدهای مختلف جهاددانشگاهی در سراسر کشور برگزار شد. این نشستها با هدف بررسی مسائل اجتماعی، تبادل دیدگاههای تخصصی و تقویت گفتمان علمی در حوزه سرمایه اجتماعی شکل گرفت.
در حوزه توسعه و توانمندسازی نیروی انسانی فرهنگی، فرآیند نیازسنجی آموزشی اعضای حوزه فرهنگی جهاددانشگاهی در سراسر کشور انجام شد. بر اساس نتایج این مطالعه، نیازهای آموزشی مدیران و کارشناسان فرهنگی در سه سطح پایه، عمومی و تخصصی دستهبندی و مبنای طراحی برنامههای آموزشی قرار گرفت.
همچنین دوره آموزشی استقرار نظام تعالی فرهنگی، اجتماعی و علمی دانشجویان با هدف ارتقای توانمندی مدیران فرهنگی و حرکت از برنامهریزیهای مناسبتی و رویدادمحور به سمت برنامهریزی راهبردی و تسهیلگری رشد پایدار فرهنگی تدوین شد.
از دیگر اقدامات این حوزه، تهیه و تدوین سند چشمانداز توسعه هنر در جهاددانشگاهی بود که با هدف ترسیم مسیر آینده فعالیتهای هنری این نهاد، ثبت و تحلیل پیشینه هنر در جهاددانشگاهی، شناسایی ظرفیتها و مزیتهای نسبی و تعیین اولویتهای حمایتی و سرمایهگذاری در حوزه هنر انجام شد.
گفتنی است این اقدامات در راستای تقویت رویکرد علمی در فعالیتهای فرهنگی، ارتقای کیفیت برنامهها، توسعه سرمایه انسانی فرهنگی و بهرهگیری از ظرفیت پژوهش برای سیاستگذاری و برنامهریزی فرهنگی جهاددانشگاهی انجام شده است.
اجرای طرحهای شاخص فرهنگی و توسعه زیستبوم فرهنگی جهاددانشگاهی
معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی با هدف تقویت تعاملات فرهنگی، توسعه فعالیتهای ملی، حمایت از استعدادهای دانشجویی و بهرهگیری از ظرفیتهای اجتماعی و رسانهای، مجموعهای از طرحها و رویدادهای شاخص فرهنگی را در سطح ملی اجرا و راهبری کرد.
در این راستا، تفاهمنامههای همکاری فرهنگی، پژوهشی و رسانهای با مجموعههایی همچون مسجد مقدس جمکران، مرکز مدیریت حوزههای علمیه کشور، جامعهالمصطفی العالمیه و پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی به امضا رسید. این همکاریها با هدف توسعه تعاملات فرهنگی، بهرهگیری از ظرفیتهای مشترک و اجرای برنامههای اثرگذار در حوزههای فرهنگی و اجتماعی دنبال شد.
همچنین بخش دانشگاهی جشنواره بینالمللی امام رضا(ع) با سفارش بنیاد بینالمللی امام رضا(ع)، توسط جهاددانشگاهی و با همکاری دستگاههای متولی آموزش عالی برگزار شد. این رویداد با هدف ترویج و تعمیق آموزههای فرهنگ رضوی، تقویت حضور دانشگاهیان در فعالیتهای فرهنگی، هنری و علمی و گسترش گفتمان رضوی در محیطهای دانشگاهی اجرا شد.
از دیگر اقدامات شاخص معاونت فرهنگی، اجرای رویداد ملی «راوی وطن» با هدف گردآوری، ثبت و ماندگارسازی روایتهای مردمی از جنگ رمضان بود. این طرح با تمرکز بر ثبت خاطرات، تجربههای زیسته و روایتهای اجتماعی مردم، ضمن ایجاد آرشیوی از حافظه جمعی جامعه، زمینه تولید آثار پژوهشی، ادبی، هنری و رسانهای را فراهم کرد. انتشار فراخوان ملی، دریافت روایتهای مردمی، تولید پادکست، تدوین و انتشار کتاب «راوی وطن» و برنامهریزی برای تولید آثار مستند و نمایشی از جمله دستاوردهای این رویداد به شمار میرود.
در حوزه توسعه سرمایه انسانی نیز طرح ملی «جهادگران فردا» با هدف شناسایی، هدایت و پرورش استعدادهای نوجوانان خانواده جهادگران اجرا شد. این طرح با بهرهگیری از فرآیندهای علمی استعدادیابی، کارگاههای آموزشی و مهارتی، آزمونهای شخصیتشناسی و مشاوره تخصصی، زمینه خودشناسی، رشد خلاقیت و انتخاب آگاهانه مسیر تحصیلی و شغلی نوجوانان را فراهم کرد.
همچنین طرح محلهمحور «مهر باران ایران» با رویکرد توانمندسازی اجتماعی، شبکهسازی محلی و تقویت سرمایه اجتماعی طراحی و اجرا شد. این طرح با همکاری سازمان تجاریسازی فناوری و اشتغال دانشبنیان جهاددانشگاهی، سازمان دانشجویان، تشکلهای مردمی و فعالان فرهنگی، بر مشارکت مردم، ظرفیتسازی محلی و ارائه راهکارهای پایدار برای حل مسائل اجتماعی تمرکز دارد.
در بخش توسعه زیرساختهای فرهنگی و رسانهای نیز سامانههای «دانشگاه امروز»، «سازمان رسانه و فضای مجازی دانشجویان ایران» و «مرکز اسناد و مدارک جهاددانشگاهی» راهاندازی شد. سامانه دانشگاه امروز با هدف معرفی و تبیین دستاوردهای علمی، فرهنگی و اجتماعی دانشگاهیان، سامانه سازمان رسانه و فضای مجازی دانشجویان ایران برای تجمیع و انتشار تولیدات رسانهای دانشجویان و سامانه مرکز اسناد و مدارک جهاددانشگاهی برای حفظ، ساماندهی و دسترسپذیری اسناد و میراث سازمانی ایجاد شدند.
همچنین سامانه «اندیشکده تحکیم انسجام اجتماعی» با هدف ایجاد بستری علمی و تخصصی برای تولید دانش، سیاستپژوهی، رصد و تحلیل مسائل مرتبط با انسجام اجتماعی، سرمایه اجتماعی و همبستگی ملی راهاندازی شد.
گفتنی است مجموعه این اقدامات، در راستای رویکرد معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی برای توسعه نقشآفرینی فرهنگی، تقویت ارتباط میان دانشگاه و جامعه، حمایت از سرمایه انسانی جوان و ایجاد بسترهای نوین برای تولید و ترویج محتوای فرهنگی در سطح ملی انجام شده است.
اجرای پویش ملی «جنگ رمضان» و گسترش مشارکت فرهنگی واحدهای جهاددانشگاهی
معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی با هدف ترویج فرهنگ ایثار، مقاومت و ارزشهای دینی و انقلابی، پویش ملی «جنگ رمضان» را با بهرهگیری از ظرفیت واحدهای جهاددانشگاهی در سراسر کشور طراحی و اجرا کرد. این پویش با رویکردی فرهنگی، رسانهای و هنری، زمینه مشارکت گسترده واحدها در تولید و انتشار محتوای متنوع را فراهم ساخت و به بستری برای روایت حماسههای دفاع مقدس و انتقال مفاهیم ارزشی به نسل جوان تبدیل شد.
این پویش در سه محور «جنگ رمضان»، «رهبر شهید» و «شهدای مدرسه میناب» برگزار شد و در مجموع با دریافت ۵ هزار و ۲۷۸ اثر، از استقبال گسترده واحدهای جهاددانشگاهی برخوردار شد. از این تعداد، ۳ هزار و ۹۰۰ اثر به محور «جنگ رمضان»، ۹۷۱ اثر به محور «رهبر شهید» و ۴۰۷ اثر به محور «شهدای مدرسه میناب» اختصاص یافت.
در محور اصلی «جنگ رمضان»، آثار متنوعی در قالب تولیدات چندرسانهای، کلیپ، پوستر، شعر، داستان، خاطرهنگاری، نقاشی و سایر قالبهای فرهنگی و هنری تولید شد که با پرداختن به ابعاد معنوی، حماسی، اجتماعی و تربیتی دفاع مقدس، سهم عمدهای از تولیدات این پویش را به خود اختصاص داد.
همچنین محور «رهبر شهید» با هدف تبیین نقش رهبری و فرماندهی معنوی در دوران دفاع مقدس و معرفی سیره شهدای شاخص فرماندهی برگزار شد و آثار متعددی در قالب یادداشت، تحلیل، بازنشر سخنرانیها، وصیتنامهها و تولیدات هنری در این بخش ارائه شد.
در محور «شهدای مدرسه میناب» نیز با تمرکز بر بازنمایی روایتهای کمتر شنیدهشده از شهدای نوجوان، آثار فرهنگی و هنری متعددی تولید شد که ضمن تقویت هویت بومی و محلی، به معرفی ابعاد انسانی و عاطفی این بخش از تاریخ دفاع مقدس پرداخت.
گفتنی است، اجرای پویش ملی «جنگ رمضان» با مشارکت گسترده واحدهای جهاددانشگاهی، علاوه بر تقویت جریان تولید محتوای فرهنگی و رسانهای، زمینه ثبت و بازآفرینی روایتهای مردمی، ترویج فرهنگ ایثار و مقاومت و افزایش مشارکت فعالان فرهنگی در سراسر کشور را فراهم کرد.
نظر شما :